Właściwości rozwoju dziecka 5-letniego


WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE
Dziecko pięcioletnie:
- jest wzrostu około 107-110 cm,
- ma niezbyt twardy kościec i stosunkowo słabe mięśnie,
- nie usiedzi długo na jednym miejscu,
- często zmienia pozycje: podpiera się, kładzie na stoliku,
- woli pracować leżąc na podłodze niż siedzieć przy stoliku,
- lubi ruch, jest aktywny,
- ma jeszcze słaby nadgarstek,
- nie potrafi jeszcze odraczać zaspakajania potrzeb biologicznych,
- czasami staje się marudny lub pobudzony z powodu zmęczenia lub głodu, ale nie potrafi jeszcze uświadomić sobie tego,
- nie uświadamia sobie, że źle, widzi lub źle słyszy.
Motoryka duża
- pięciolatek jest dzieckiem ruchliwym; biega, skacze, wspina się na drabinki, przeplotnie,
- huśta się na huśtawce, uczy się samodzielnego rozhuśtania się,
- ma rozwiniętą koordynację ruchów i koordynację wzrokowo-ruchową,
- zaczyna uczyć się jeździć na rowerze na dwóch kołach,
- zwinnie biega, skacze na dwóch nogach przed siebie,
- skacze na jednej nodze w miejscu,
- stoi przez około 15 sekund z zamkniętymi oczami, nieruchomo na obu nogach,
- raczej nie chwiejąc się i nie wypadając z trasy, przechodzi po wąskiej dróżce o szerokości około 25cm,
- utrzymuje równowagę przy pomocy rąk,
- robi trzy przysiady samodzielnie; podnosząc się z nich, może nieco chwiać się,
- dość szybko, bez trzymania się poręczy, wchodzi i schodzi ze schodów naprzemiennie,
- uczy się zasad, prawidłowości,
- uczy się zwracać uwagę na inne dzieci.
Motoryka mała
- sprawnie łączy klocki typu lego, wylepia z plasteliny,
- nawleka korale na żyłkę, przykleja naklejki, przycina nożyczkami papier, drze papier na małe kawałki i wykleja nim kontury.
Czynności grafomotoryczne
- prawidłowo trzyma ołówek,
- rysuje linie pionowe, poziome i ukośne,
- odwzorowuje koło, krzyżyk, kwadrat, odwzorowuje proste szlaczki,
- koloruje obrazki, wypełnia kolorem kontury,
-  maluje farbami, używa pędzla i innych przyborów.
Czynności samoobsługowe
- samodzielnie rozbiera się;
- może mieć kłopoty z samodzielnym ubieraniem się
- je łyżką, widelcem, raczej nie posługuje się nożem, pije z kubka,
- trzyma w ręce i je kanapkę, sprząta ze stołu,
- potrafi umyć i wytrzeć ręce, buzię, myje zęby pod kontrolą.

WŁAŚCIWOŚĆI PSYCHICZNE
U dziecka pięcioletniego:
Uwaga
- jest mimowolna, krótkotrwała, niepodzielna,
- koncentracja uwagi jest tak silna na ważnym dla dziecka zadaniu, że nie odbiera wówczas innych bodźców.
Pamięć
- jest mimowolna, mechaniczna, krótkotrwała.
Spostrzeżenia dotykowe
charakteryzują się tym, że:
- dostarczają informacji dotyczących powierzchni rożnych rzeczy i sprzętów oraz takich zależności, jak: większe--mniejsze, dalej-bliżej, wyżej--niżej, głębiej-płyciej, ciężej-lżej.
Spostrzeżenia wzrokowe
przejawiają się tym, że:
- na obrazkach pięciolatek spostrzega do kilkunastu elementów,
- spostrzega w sposób na tyle analityczno-syntetyczny, że potrafi: różnicować kształty liter drukowanych, cyfr i kształty podstawowych figur geometrycznych,
- potrafi konstruować proste budowle według załączonego wzoru,
- spostrzega od 5 do około 8 różnic między podobnymi obrazkami,
- spostrzega podstawowe części człowieka.
Spostrzeżenia słuchowe
pięciolatka charakteryzują się tym, że:
- rozumie czytany tekst,
- lubi słuchać, kiedy mu się czyta
- w wyuczonym wierszu odtwarza rymy,
- potrafi podzielić zdanie na trzy- czterowyrazowe części,
- potrafi podzielić wyraz na dwie, trzy sylaby,
- po pewnym treningu potrafi wydzielić głosek w nagłosie,
- nie wyodrębnia jeszcze głosek w wygłosie,
- potrafi tworzyć i odtwarzać proste rymy.
Myślenie
- pięciolatek ma duże trudności z przyswajaniem informacji dotyczących przestrzeni i czasu, ale zna i różnicuje pory roku,
- potrafi porównywać przedmioty, kształty ze względu na ich różnice lub podobieństwa,
- potrafi klasyfikować biorąc pod uwagę dwa, trzy kryteria
- myśli często w sposób skojarzeniowy,
- myślenie życzeniowe jest zwykle dla dziecka myśleniem prawdziwym,
- w myśleniu nie uwzględnia jeszcze przekształceń materiału.
Myślenie matematyczne
- dziecko pięcioletnie przelicza zbiór składający się z około 10 elementów,
- ostatni liczebnik odnosi do wielkości zbioru,
- potrafi na polecenie dokładać i zabierać,
- rozumie pojęcia: więcej, mniej, tyle samo,
- nie rozumie jeszcze pojęć: o tyle więcej, o tyle mniej, tyle razy mniej lub więcej.
Mowa
- prawidłowo wymawia głoski,
- nazywa przedmioty, czynności sytuacje, potrafi je opisać przy pomocy przymiotników,
- wypowiada się zdaniami,
- rozumie treść poleceń,
- pyta o nieznane słowa.

WŁAŚCIWOŚĆI SPOŁECZNE
Dziecko pięcioletnie:
- próbuje bawić się zgodnie z innymi, bez ciągłych konfliktów, bojek, skarg,
- rzadziej obraża się, złości, płacze,
- bawi się w grupce,
- zaczyna przejmować się uczuciami innych rówieśników: pociesza, pomaga, okazuje współczucie,

EMOCJE
Dziecko pięcioletnie:
- silne, gwałtowne, trudne do opanowania przez dziecko, zwykle krótkotrwałe; gdy zostawia się dziecko w spokoju, to zazwyczaj mijają szybko,
- zmienne - stosunkowo łatwo płacz przechodzi w śmiech i odwrotnie,
- spontaniczne, wyraziste, nie panuje nad ekspresją,
- zaczyna rozumieć, że rodzice przyjdą po nie do przedszkola,
- zaczyna liczyć się z rówieśnikami i chcąc się z nimi bawić, coraz rzadziej obraża się, złości, płacze,
- zaczyna przewidywać reakcje dorosłych.

 

Właściwości rozwoju dziecka 6-letniego



WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE
Dziecku sześcioletniemu:
- rosną stopy i powoli zanika płaskostopie (kości stóp wysklepiają się),
- wydłużają się i twardnieją kości kończyn, rosną zęby stałe, zmieniają się proporcje ciała,
- powoli kształtuje się większa odporność na zmęczenie związane z dłuższym przebywaniem w jednej pozycji,
- rozpoczyna się pierwszy etap kostnienia nadgarstka (część chrząstek zamienia się w kości) - ruchy dłoni stają się bardziej odporne na męczenie; drugi i ostatni etap kostnienia nadgarstka przypada na wiek około 10 lat - dziecko staje się zdolne do pisania w zeszycie w jedną linię,
- poprawia się płynność i szybkość ruchów rąk - dziecko łatwiej uczy się pisania w linijkach i łączenia liter, zaczyna także ładniej rysować, lepiej wycinać, może nauczyć się wiązania kokardki itp.
- mięśnie stają się silniejsze (wzrasta siła skurczu), są bardziej odporne na zmęczenie,
- rozwijają się wszystkie narządy wewnętrzne; lepiej pracuje serce, płuca (lepsze dotlenienie) i jednocześnie rośnie potrzeba ruchu


WŁAŚCIWOŚĆI PSYCHICZNE
Dziecko sześcioletnie:
Uwaga jest jeszcze
- mimowolna, tzn. bodźce z otoczenia odwracają uwagę od tego, co dzieje się na zajęciach; czas uwagi jest ciągle jeszcze krotki (ok. 15 min.),
- dziecko nie potrafi skupić się na wykonaniu kilku czynności jednocześnie,
- dość silna koncentracja uwagi szybko wywołuje zmęczenie.
Przeważa wciąż pamięć
- mechaniczna, dlatego nowe treści powinny być często powtarzane i utrwalane z wykorzystaniem wielu zmysłów.
Ruch
- sześciolatek ma jeszcze słaby kościec i słabe mięśnie, musi często zmieniać pozycje.
Myślenie
- większość dzieci nie ma jeszcze ukształtowanej odwracalności myślenia, nie potrafi odwrócić procesu przekształceń,
- nie ma jeszcze ukształtowanych pojęć czasowych.
Pisanie
- dzieci mają wciąż silne napięcie mięśniowe rąk, palców, nadgarstka, przedramienia, barków,
- ruchy rąk u większości dzieci nie są jeszcze płynne,
Stosunki przestrzenne
- dzieci mają jeszcze kłopot z oceną stosunków przestrzennych, np.: prawo, lewo, obok, za,
- wymagają wielu ćwiczeń typu zabawowego, które ułatwią późniejsze spostrzeganie.
Słuchanie
- dzieci zdolne są do podziału zdania na wyrazy, do analizy, syntezy sylabowej wyrazu, do wysłuchania głosek w nagłosie.
Spostrzeżenia zmysłowe i wyobrażenia
- dominuje myślenie przedoperacyjne, konkretno-wyobrażeniowe.

 

WŁAŚCIWOŚĆI SPOŁECZNE
U sześciolatków:
 

EMOCJE
Dziecko sześcioletnie:
- ma mniej dojrzały układ nerwowy niż siedmiolatek i z tego powodu silniej reaguje emocjonalnie,
- wszystkie emocje, te pozytywne, a tym bardziej negatywne oraz duża liczba różnorodnych bodźców, stanowią dla organizmu ogromny wydatek energetyczny,
- rozregulowuje się jego funkcjonowanie (staje się płaczliwe, drażliwe, nieznośne, agresywne itp.) - można pomoc mu, dostarczając mu owoców, kawałka czekolady, kanapkę itp. (glukoza i magnez) oraz stwarzając sytuacje ułatwiające wyciszenie się - elementy relaksacji.
- dojrzewają struktury kory mózgowej odpowiedzialne za czynności typowo szkolne,
- poprawia się wzrokowe i słuchowe spostrzeganie analityczno-syntetyczne,
- dojrzewają te struktury kory mózgowej, które odpowiedzialne są za procesy myślowe; obserwuje się początki myślenia konkretno-wyobrażeniowego, operacyjnego na konkretach,
- dojrzewa cały układ nerwowy w tym kora mózgowa, dzięki czemu poprawia się zdolność do skupiania uwagi (początki uwagi dowolnej) i poprawia się zdolność zapamiętywania; lepsza jest pamięć trwała, sprawniej przebiegają procesy pobudzania i hamowania.